Dit is de voorlaatste ets uit Exil de peintre, een kunstenaarsboek met 64 etsen en een onuitgegeven tekst La lettre au nègre van de Belgische kunstenaar Philippe Vandenberg,

Exil de peintre is een monumentaal kunstenaarsboek, uitgegeven in 2003 door uitgeverij Ergo Pers te Gent. Het boek bevat een aantal etsen die Vandenberg over een periode van een jaar creëerde.
In dit grensverleggende boek keerde Vandenberg terug naar een universele, naar abstractie neigende beeldtaal, waarin herkenbare thema's als het doolhof en het kruis een constante zouden worden. Met een niet aflatende energie zocht hij in Exil de peintre naar het ultieme beeld.
De reeks etsen wordt beschouwd als een absoluut hoogtepunt in zijn grafisch oeuvre en markeert een cruciaal kantelpunt in zijn artistieke ontwikkeling.

Gedurende een professionele loopbaan van meer dan vier decennia bleef Vandenberg toegewijd aan openheid en originaliteit, waarbij hij de waarde van zijn persoonlijke motto toonde. Destructie en de onvermijdelijk daarop volgende vernieuwing was daarbij een beproefde methode. Vandenberg kon slechts tot een staat van verwondering komen door zijn werk onophoudelijk in vraag te stellen, het resoluut achter zich te laten en te herbeginnen.
In een periode van ontwenning in De Sleutel was hij tot een stilstand gekomen, 'het is of ik ik geen verhalen meer kan vertellen' zo zei hij toen ik hem na zeven weken terug naar het atelier in de Stokerijstraat bracht. Hij keerde terug naar een universele, naar abstractie neigende beeldtaal, waarin herkenbare thema's als het doolhof en het kruis een constante werden. Met een niet aflatende energie zocht hij in tekeningen en schilderijen, waarvan er vele de titel Exil de peintre meekregen, naar het ultieme beeld.

De laatste etsen

De laatste etsen van de serie waren somber, op de kleurrijke rode en paarse bloemen drukt hij een diep donker zwart vlak, een figuur die naar een Romaans grondplan lijkt te verwijzen. De speciaal voor Philippe Vandenberg ontwikkelde etstechniek liet hem toe een bijna geschilderd diepzwart oppervlak te creëren, waarin penseelstreken zichtbaar werden.

Philippe Vandenberg, Exil de Peintre, warm black aquatint sugar lift etching, (detail) Ergo Pers, 2003 [Collection Ergo Pers, Gent]

De zwarte etsen bestaan meestal uit abstracte, krachtige vormen met ruwe randen en soms gebogen lijnen. De vormen lijken soms te zweven, soms zwaar op het blad te rusten, alsof ze uit een groter geheel zijn gesneden.
Ze doen denken aan architectonische structuren, poorten of openingen, tijdloze plattegronden. Daardoor krijgen ze een bijna monumentaal karakter, ondanks het relatief kleine formaat van het papier. .
Vandenberg en Henri Hemelsoet werkten vaak met meerdere etstechnieken zoals vernis moux, aquatint en suikerets. Door deze technieken kon hij verschillende dichtheden van zwart creëren: van fluweelachtige, diepe vlakken tot lichtere, korrelige structuren. Dit geeft de werken een rijke tactiele kwaliteit, waardoor ze bijna sculpturaal aanvoelen.

Philippe Vandenberg, Exil de Peintre, proof print of the penultimate etching, Ergo Pers, 2003 [1]

Het zwart is intens en materieel; het absorbeert licht in plaats van het te reflecteren. Daardoor krijgen deze etsen een sterke fysieke aanwezigheid.
Het diepe zwart in Vandenberge's etsen heeft ook een meditatieve kwaliteit. De leegte van het vlak kan tegelijk gesloten en uitnodigend zijn. Het oog zoekt houvast, maar vindt vooral stilte en concentratie. Die spanning – tussen massa en leegte, aanwezigheid en afwezigheid, tussen de zwaarte van het zwarte vlak en de licht zwevende bloemen– maakt het werken krachtig.

Exil de peintre is een uitgave van Ergo Pers, een uitgeverij van kunstenaarsboeken en livres de peintres, waarin schrijvers en beeldende kunstenaars samengebracht worden. Armando, Hugo Claus en Pierre Alechinsky, Gerrit Kouwenaar en Constant, Roland Jooris en Raoul De Keyser, Cees Nooteboom, John Ashbery en Jürgen Partenheimer zijn enkele kunstenaars die meewerkten van een Ergo Pers-uitgave. 
Uitgaven van Ergo Pers maken deel uit van de collecties van het Stedelijk Museum Amsterdam, het Rijksmuseum, De Koninklijke Bibliotheek Den Haag, de Koninklijke Bibliotheek Albert I en de Bibliothèque nationale de France (BnF) en de Boekentoren, Universiteitebibliotheek Gent.
De uitgeverij verhuisde in 2018 voor een deel naar Castiglioncello Bandini, Italië.

De etsen voor Exil de peintre en het later samengstelde Débris ontstonden van december 2002 tot november 2003 in het atelier van Henri Hemelsoet.[2] Rein Ergo stond in voor de vormgeving en het bijzondere ontwerp. Het atelier van Ergo Pers bevindt zich aan de Muinkkaai in Gent, en grenst als bij toeval aan het voormalige atelier van Philippe Vandenberg in de Hofstraat.

Exil de peintre verscheen in een beperkte oplage van 33 exemplaren.

Philippe Vandenberg, Exil de peintre, Ergo Pers, 2003
Ontwerp en vormgeving Rein Ergo
28 cm x 35 cm, twee delen, 96 + 24 pagina's, in foedraal.