|
|

 |
 |
Philippe Vandenberg, Exil de Peintre, aquatint sugar lift etching
(first etching), Ergo Pers, 2003 [drukproef door Henri Hemelsoet]
|
Dit is de eerste ets uit Exil de peintre, een kunstenaarsboek met 64 etsen en een onuitgegeven tekst La lettre au nègre van de Belgische kunstenaar Philippe Vandenberg,
Exil de peintre is een monumentaal kunstenaarsboek, uitgegeven in 2003 door uitgeverij Ergo Pers te Gent. Het boek bevat een aantal etsen die Vandenberg over een periode van een jaar creëerde.
In dit grensverleggende boek keerde Vandenberg terug naar een universele, naar abstractie neigende beeldtaal, waarin herkenbare thema's als het doolhof en het kruis een constante zouden worden. Met een niet aflatende energie zocht hij in Exil de peintre naar het ultieme beeld.
De reeks etsen wordt beschouwd als een absoluut hoogtepunt in zijn grafisch oeuvre en markeert een cruciaal kantelpunt in zijn artistieke ontwikkeling.
De etsen ontstonden van december 2002 tot november 2003 in het atelier van Henri Hemelsoet.[2] Rein Ergo stond in voor de vormgeving en het ontwerp. Het atelier van Ergo Pers bevindt zich aan de Muinkkaai in Gent, en grenst als bij toeval aan het voormalige atelier van Philippe Vandenberg in de Hofstraat.
Exil de peintre verscheen in een beperkte oplage van 33 exemplaren.
Philippe Vandenberg, Exil de peintre, Ergo Pers, 2003
Ontwerp en vormgeving Rein Ergo
28 cm x 35 cm, twee delen, 96 + 24 pagina's, in foedraal.
Deze ets is de eerste in de serie. Ze opent het boek. Vandanberg werkte graag met grafische technieken zoals vernis moux, lijnets en aquatint suikeretsen. Door deze technieken kon hij verschillende dichtheden van zwart creëren: van fluweelachtige, diepe vlakken tot lichtere, korrelige structuren. Dit geeft de werken een rijke tactiele kwaliteit, waardoor ze bijna sculpturaal aanvoelen.
|
![Philippe Vandenberg, Exil de Peintre, Aquatint, open bite etching, and sugar lift etching with intaglio construction (detail artists' proof) for the suite of Débris, book twelve, Ergo Pers, 2003 [Collection Universiteitsbibliotheek, Gent]](https://lh3.googleusercontent.com/pw/AP1GczOg4rLl4nxV7YZ_7jea3n_8nMtguREBOER9AVzH7zKSLwjthAFEgVaCkg-dNiFFCDAT6SJyiFKxR5eVlk39xkKgfpRmVUQGyYgShAH3JFtAXOkVSujb=w4032-h3024-p-k) |
Philippe Vandenberg, Exil de Peintre, warm black artists' proof of the final etching (detail), Ergo Pers, 2003 [Collection Ergo Pers, Gent]
|
In deze ets gebruikt Philippe Vandenberg diepe, intense zwarttinten die grote delen van het blad innemen. De zwarte kruisvormen lijken zwaar en compact, maar tegelijkertijd creëren ze een gevoel van openheid. De witte ruimte rondom en tussen de vormen speelt namelijk een even belangrijke rol als het zwart zelf. Dit spanningsveld tussen massa en leegte sluit aan bij ideeën uit de schilderkunst, hoe ruimte wordt begrensd en gevormd.
|
![Philippe Vandenberg, Exil de Peintre, aquatint sugar lift etching (first etching), Ergo Pers, 2003 [Collection Ergo Pers, Gent]](https://lh3.googleusercontent.com/pw/AP1GczM49iaxc4BLNYdpNFh-LwN_x2_oafcGKNbbk0VbS7NavRF3ELgc49cOwQqv_h5sNTTuNyOQEWciGHrCd70AeZR2wQG14R7HgPJLW21rScjKH3Dn2x3G=w2068-h2616-p-k) |
Philippe Vandenberg, Exil de Peintre, proof print of the final etching, Ergo Pers, 2003 [1]
|
Het is best mogelijk dat hij in zijn etsen, zoals dat vaak in zijn werk voorviel, zijn eigen levenssituatie projecteert.
Het zwart is intens en materieel; het absorbeert licht in plaats van het te reflecteren. Daardoor krijgen deze etsen een sterke fysieke aanwezigheid.
Het diepe zwart in Vandenberge'’s etsen heeft ook een meditatieve kwaliteit. De leegte van het vlak kan tegelijk gesloten en uitnodigend zijn. Het oog zoekt houvast, maar vindt vooral stilte en concentratie. Die spanning – tussen massa en leegte, aanwezigheid en afwezigheid, tussen de zwaarte van het zwarte vlak en de licht zwevende bloemen– maakt het werk krachtig.
|
|
Philippe Vandenberg, Exil de Peintre, artists' proof of the first etching (details), Ergo Pers, 2003
|
Exil de peintre is een uitgave van Ergo Pers, een uitgeverij van kunstenaarsboeken en livres de peintres, waarin schrijvers en beeldende kunstenaars samengebracht worden. Armando, Hugo Claus en Pierre Alechinsky, Gerrit Kouwenaar en Constant, Roland Jooris en Raoul De Keyser, Cees Nooteboom, John Ashbery en Jürgen Partenheimer zijn enkele kunstenaars die meewerkten van een Ergo Pers-uitgave.
Uitgaven van Ergo Pers maken deel uit van de collecties van het Stedelijk Museum Amsterdam, het Rijksmuseum, de Koninklijke Bibliotheek Den Haag, de Koninklijke Bibliotheek Albert I en de Bibliothèque nationale de France (BnF) en de Boekentoren, Universiteitebibliotheek Gent.
De uitgeverij verhuisde in 2018 voor een deel naar Castiglioncello Bandini, Italië.
|
 |
Philippe Vandenberg, Exil de Peintre, double page with the first etching, and some remarks by the artist
for Débris, Ergo Pers, 2003
|

[1] Photographs by Rein Ergo © All rights reserved |
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|

Main d’œuvre | 20 jaar Ergo Pers
Main d’œuvre | 20 jaar Ergo Pers in het Roger Raveelmuseum
Main d’œuvre | 20 jaar Ergo Pers in het Haags Gemeentemuseum
Philippe Vandenberg | Het destructieve als methode.
Universiteit Gent | Universiteitsbibliotheek Gent - Ghent University Library
Eind 2025 werd het archief van Ergo Pers verworven door de Universiteitsbibliotheek Gent. In het archief bevinden zich naast een exemplaar van Exil de peintre, ook drie exemplaren van Débris.
|

[1] Photographs by Rein Ergo © All rights reserved.
[2] Henri Hemelsoet was een graficus en kunstdrukker uit Gent die oprichter was van het kunstdrukatelier De Zachte Klaarte, gevestigd nabij Campo Santo in Sint-Amandsberg.. Hij werkte voor Ergo Pers met kunstenaars als Dan Van Severen, Roger Raveel, Ronald Noorman, Jean-Marie Bytebier, Johan Tahon, Raphaël Buedts, Bernd Lohaus, Pierre Alechinsky, Karel Dierickx en vele andeern. Eind 2002 introduceerde Ergo Pers Philippe Vandenberg bij Henri Hemelsoet. Een jaar lang zouden ze werken aan de etsreeks Exil de peintre. Henri Hemelsoet zou vanaf dan ook alle etsen drukken voor Philippe Vandenberg, zoals de Sint-Jans Suite, een reeks van 19 originele etsen, die in 2007 verscheen.
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
 |