Philippe Vandenberg, Exil de Peintre, aquatint, open bite etching, and sugar lift etching
(artists' proof with color proofs) for Débris, Ergo Pers, 2003

Exil de peintre is een monumentaal kunstenaarsboek van de Belgische kunstenaar Philippe Vandenberg, uitgegeven in 2003 door Ergo Pers te Gent. Het boek bevat een aantal etsen die Vandenberg over een periode van een jaar creëerde. De reeks etsen wordt beschouwd als een absoluut hoogtepunt in zijn grafisch oeuvre en markeert een cruciaal kantelpunt in zijn artistieke ontwikkeling.

De etsen werden van december 2002 tot november 2003 uitgevoerd in het atelier van Henri Hemelsoet. Rein Ergo stond in voor de vormgeving en het uniek ontwerp van het boek.

Exil de peintre verscheen in een beperkte oplage van 33 exemplaren.

Philippe Vandenberg, Exil de peintre, Ergo Pers, 2003
Ontwerp en vormgeving Rein Ergo
28 cm x 35 cm, twee delen, 96 + 24 pagina's, in foedraal.

Débris

Het kunstenaarsboek Débris verzamelt kleine scherven van een lang en uitputtend werkproces, fragmenten, gebaren, tekens, eindeloze proefdrukken en variaties op het kruismotief.

Philippe Vandenberg, Aquatint, open bite etching, and sugar lift etching with intaglio construction
(detail artists' proof) for the suite of Exil de Peintre, Débris, book twelve, Ergo Pers, 2003

Philippe Vandenberg, geboren in Gent in 1952, stapte op 20 juni 2009 uit het leven.
Hij groeide op in en kleinburgerlijke milieu in Sint-Denijs Westrem en trok als adolescent naar Gent. Het Museum voor Schone Kunsten in Gent reikte hem als tiener de werken aan van Hiëronymus Bosch, Gustave Van de Woestijne en Constant Permeke. Na een korte mislukte passage aan de Universiteit van Gent kwam hij in 1970 terecht in de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten, in een milieu dat hem toeliet voor het eerst toeliet zichzelf te zijn. Dat zijn de oude verhalen.
Hij noemde zichzelf een kunstenaar van de ontroering en de reflectie. Verwondering was een noodzakelijke voorwaarde voor zijn kunst. Vandenberg ging als kunstenaar tegen vele tendensen in en vernieuwde zichzelf voortdurend.

Florent Minne:

«Schilderen gebeurt bij Vandenberg vanuit het verlangen naar transcendentie. Het wordt gestuwd door een behoefte aan progressie en grensverlegging en is essentieel een proces van zoeken, uittesten en overschrijden. Definities en conclusies komen niet aan bod in deze veroverende activiteit. Ze zijn vervangen door exploraties en investigaties. Schilderen is een uitdaging, een ontginning, een boren naar bronnen, een gevecht voor de uitdrukking. De kunstenaar verkent, ontwerpt, exploreert. Zijn activiteit is een onophoudelijk verleggen van de grens, een steeds verder verschuiven van het eindpunt, een uittesten van de limiet. In geen geval mag dit transcenderende verlangen illusoire beelden baren. Het moet resulteren in figuren van intensiteit, kracht en spanning.» [2]

In 2003 neemt zijn werk een nieuwe wending. Nadat hij zich wekenlang had teruggetrokken in De Sleutel om er tot rust te komen, bekende hij me 'het is alsof ik stom geworden ben. Ik kan geen verhalen meer vertellen.' In deze periode ontstaat het kunstenaarsboek Exil de peintre.
Débris is een bijkomende uitgave die gerealiseerd werd door Philippe Vandenberg en Rein Ergo met de resterende proefdrukken en tekstfragmenten van Exil de peintre. Enkele exemplaren werden door Philippe Vandenberg gesigneerd of van een opdracht voorzien. In het twaalfde boek zijn enkele typografische richtlijnen en een handgeschreven opdracht aan zijn kinderen opgenomen.

De eerste ets in Exil de peintre

Dit exemplaar, het twaalfde boek Débris, bevat een drietal proefdrukken van de eerste ets, en een aantal tekstbladen gezet uit Bembo corps 18, naast enkele typografische aanwijzingen van Philippe Vandenberg. In potlood markeert hij titel, de ondertitel débris, en de opdracht aan zijn kinderen.
Deze proefdruk probeert de plaattoon van de ets vast te leggen, een reeks kleurstalen is naast de afdruk aangebracht.

Philippe Vandenberg en Henrie Hemelsoet maken in deze ets gebruik van aquatint-, open bite- en sugar lift-etstechnieken. Met een combinatie van diepdruktechnieken wordt de aard van Vandenberge's schilderijen te vertaald naar diepzwarte, grafische werken op papier.
Dit exemplaar van Débris was oorspronkelijk bestemd voor Alex Vermeulen, maar bevindt zich nu in de collectie van Ergo Pers, Gent.

Philippe Vandenberg, Aquatint, open bite etching, and sugar lift etching with intaglio construction
(detail artists' proof) for the suite of Exil de Peintre, Débris, book twelve, Ergo Pers, 2003