Philippe Vandenberg, Exil de Peintre, Débris (tweede boek), Ergo Pers, 2003 [1]

Soyez indulgents quand vous nous comparez à ceux qui furent la perfection de l'ordre.
Nous qui quêtons partout l'aventure.

Philippe Vandenberg, Exil de peintre, Débris

Exil de Peintre van Philippe Vandenberg, uitgegeven door Ergo Pers, leest als een gefragmenteerde routekaart van een innerlijk artistiek grensland.

Op 11 december 2003 opende in het Caemersklooster te Gent Exil de peintre, een tentoonstelling rond deze Ergo Pers uitgave, een boek met 64 etsen en een onuitgegeven tekst La lettre au nègre van Philippe Vandenberg.

Het kunstenaarsboek verzamelt kleine scherven van een lang en uitputtend werkproces, fragmenten, gebaren, tekens, krassen die tegelijk kwetsbaar en agressief defensief blijven. Philippe Vandenberg is geen schrijver, woorden zijn ontoereikend. Het onzegbare wordt geschilderd. 
Vandenberg schrijft niet met woorden maar met pigmenten en leegte, zwart, sanguine en karmijnrood als bloed. Hij insisteert op de onrust als vorm. De lay-out dwingt tot vertraagd kijken — telkens opnieuw ontmoeten we een blik die weigert gerust te stellen. In die spaarzame, soms bijna literaire afstand klinkt een melancholie die niet terugverlangt maar haar kansen berekent: kunst als getuigenis van een voortdurende vlucht, en tegelijk als de enige plaats waar aankomen denkbaar blijft.

«Wat te schilderen na de liefdes, de verwonderingen, de angsten, de drama’s, de haat? Enfin, na de sentimenten en het ijdele ego. Wat te schilderen? Een schilder verdwijnt en laat geen spoor na. Het schilderij biedt zich alleen aan, er zijn geen sleutels meer. Geen evidenties, geen veiligheden, geen tegemoetkomingen. Die zijn niet meer nodig. Het schilderij staat, open. Wat nu? Alleen is gebleven het verzet tegen de vreesaanjagende leegte van de domheid, de ultieme hoop, het licht.»[2]

 

Exil de peintre, Débris

Bij de afsluiten van het project werden van de overblijvende etsen (de proefdrukken en restdrukken) van het boek een bijkomende uitgave gerealiseerd. Philippe Vandenberg wilde niets vernietigen. Met de vele proefdrukken van de etsen en de tekst, is een losse reeks boekjes gemaakt, die als Débris verspreid werden onder vrienden en verzamelaars.
De oplage was tweemaal 14 exemplaren, elk boek was door de unieke staat van de verzamelde proefdrukken een op zichzelf staand artefact, elk boek gaf ook een aparte inkijk in het ontstaansproces van enkele etsen en de typografische ontsluiting van de tekst.

Philippe Vandenberg, Débris [b].

Uitgave die gerealiseerd werd door Philippe Vandenberg en Rein Ergo met de resterende proefdrukken van Exil de peintre. De uitgave Débris bestaat uit tweemaal 14 ongenummerde exemplaren, gedrukt op Hahnemühle 150 g., alle verschillend en waren bestemd voor vrienden van de kunstenaar en de uitgever: 14 exemplaren werden afgewerkt en verspreid door Philippe Vandenberg, 14 (geletterde) exemplaren door Rein Ergo. Enkele exemplaren werden door Philippe Vandenberg gesigneerd of van een opdracht voorzien.

Débris, tweede boek

Het tweede boek

Exemplaar b/n, in wit gevergeerd foedraal, op naam gedrukt (imprimé à l'intention de Rein Ergo). Dit exemplaar bevat enkele tekstdrukken waarin een mogelijke typografie van Exil de peintre verkend werd, en een suite débris van vier etsen en een tekstbad Bembo corps 14.
(Exemplaar oorspronkelijk bestemd voor Johan Carton, Rijmenam).

Dit exemplaar bevond zich oorspronkelijk in de collectie van Johan Carton (Rijmenam), eminent verzamelaar van kunstenaarsboeken en Nederlandstalige poëzie. Nu maakt het boek deel uit van de collectie Universiteitsbibliotheek, Gent.
[Zie ook brief aan verzamelaar Johan Carton, 28 februari 2005]


Formaat: 28 cm x 36 cm (in wit gevergeerd foedraal).

Philippe Vandenberg, Exil de Peintre, Débris, Ergo Pers, 2003

Mario De Brabandere en Philippe Vandenberg (Exil de peintre en Débris),
Ergo Pers uitgaven en kunstenaarsboeken in Main d'oeuvre, 2015